Eğitim Kitabı-3 –Destek, Rehberlik ve Eğitim

Booklet provides information about the support anf guidance issues that the families and relatives of VIP (visually impaired persons) need. Suooprt, training and guidance for the relatives and the individuals with visual impariment is highly important for a healthy and socially inclusive future and society.

TARİHÇE
 
GAT4PRoVIP Rehberlik, Destek ve Eğitim Projesi Yaşam Boyu Öğrenim aşağıda verilen hedefinden yola çıkmıştır:
 
“Görme engelli kişilere bakım sağlayan kişiler için kaliteli bir yaşam boyu öğrenme olgusuna katkıda bulunmak ve bu sahada sistemler ve uygulamalar boyutunda yüksek performans, yenilikler ve Avrupa boyutunu teşvik etmek”.


GAT4PRoVIPprojesi aşağıdaki noktalara odaklanmaktadır:

  • Görme engelli kişilere bakım sağlayan kişiler önemlidir
  • Eğitim verecek kişilerin mobilite ve görme konularında eğitime tabi tutulmaları gereklidir.

Avrupa Birliğinde yer alan ulusal hükümetler sağlık politikalarının ve sağlık hizmetlerinin bir bölümü olarak hastalara bakım sağlayan kişilere de eğilirler. Fakat devletin bu hizmetleri sağlamadığı durumlarda görme engelli bireyin ailesi, akrabalar ve arkadaşları bu hizmeti nasıl yapacaklarını öğrenmek durumunda kalırlar. Bu durumda da gören rehber eğitimi daha da önem kazanır. GAT4PRoVIP aşağıdakileri sağlayarak bu boşluğu doldurmaya çalışmaktadır:

  • Görme engelli bireye bakım sağlayan kişilere gören rehber eğitimi sunmak
  • Gören rehber eğitiminde önemli olan noktalarla ilgili olarak bakıcıları bilgilendirmek

Bunun sonucunda GAT4PRoVIP aşağıdakileri yerine getirmiş olacaktır:
 

  • Mevcut ulusal hizmetlere ek görev yapmak
  • Bakıcıların huzurlu olmalarına katkıda bulunmak
  • Gören rehber eğitimine olan ihtiyacın varlığını göstermek
  • Bakıcıların kendilerine faydalı olacak hizmetleri planlamaları ve gerçekleştirmelerine olan ihtiyacı ortaya koymak

Görme engelli bireye bakım sağlayan kişiler kimlerdir?
Avrupa Birliği aşağıda verilen tanımda belirtilen faydaları açık ve net şekilde kabul etmektedir:
‘Görme engelli bireye bakım sağlayan kişiler görme engelli bir aile üyesine yada arkadaşa yardım ve destek veren kişilerdir. Görme engelli birey engeli ve onun yarattığı sorunlar ve komplikasyonlar sebebiyle bu yardım ve destek olmadan günlük hayatını devam ettiremeyebilir. Bakıcılar diğer yetişkinlere yardım veren yetişkinler, çocuklarına bakan ebeveynler yada diğer bir aile ferdine bakım sağlayan 18 yaş altında bulunan çocuklar olabilir. Bakım konusu işimiz, statümüz ve konumumuz ne olursa olsun hepimizi ilgilendiren bir konudur ve her vaka kendine has ve özeldir’.


GAT4PRoVIP neden görme engelli bireye bakım sağlayan kişilerle ilgilenmektedir?
İnsan olarak, birine yardım ve destek sağlamak için diğer bir kişinin şartlarını ve motivasyonunu ille de bilmemiz gerekmez. İnsanlık genlerimiz bizi birbirimize yardım etmeye yönlendirir. Bakım sağlayan kişilere gelince onlar da aynısını yapmakta ve yardıma ihtiyacı olan bir bireye yardım etmektedirler. Tek fark, yardım edilen kişinin görme engelli olmasıdır. Bu durumda bakıcılar çoğu kez maddi karşılık yada onore edilmeyi beklemeden çalıştıkları ve hizmet verdikleri için farklıdırlar. Projemiz, bakıcıların görme engelli bireylerin hayatlarındaki yerlerini bilmekte ve takdir etmektedir.
Görme engeli günlük hayatta değişiklikler gerektirecektir. Bu sadece görme engelli birey için geçerli olmayıp, ebeveynleri, akrabaları ve arkadaşları için de geçerlidir ve bu kişilerinde hayatlarında değişiklikler meydana getirir. Projemizde odak noktası ailede görme engelli kişiye bakım sağlayan bireydir. Bu bireyler yalnız olmadıklarını hissetmek ve destek aldıklarını bilmek için gören rehber konusunda danışmanlık, yardım ev eğitime ihtiyaç duyar. Hayatlarımız enformasyon toplamak, bu enformasyonu faydalı bilgilere dönüştürmek ve bu bilgiyi kullanarak eyleme geçmekle ilgili olup bu şekilde farklı şekillerde davranışları gerçekleştirebiliriz.
Bu kitapçıkta gören rehber ile ilgili konulara değinecek ve bilgi ve kısa bir eğitim sunacağız.
 
Gören rehber eğitimine giriş:
Görme engelli birey için gören rehberin yardımı ve desteği temel hareket ve seyahat metotlarından biridir. Kendine en güvenen ve bağımsız görme engelli birey bile tanımadığı ortamlarda bulunacağı yada kalabalık caddelerde karşıdan karşıya geçeceği zaman gören rehbere ihtiyaç duyacaktır.
Bulunulan toplumun kültürü yada diğer engellerin de bulunması gören rehber kullanımını gerektirebilir. Genelde bu rolü aile bireyleri üstlenir. Görme engelli bireyin emniyetini ve kendine güvenini devamını saplamak için gören rehber farklı ortamlarda kullanması gereken teknikleri ve metotları bilmelidir. Fakat yardım ettikleri görme engelli birey başka bir metot kullanıyorsa ve bu metot etkin ve emniyetliyse ille de ‘Temel Gören Rehber Teknikleri’ne bağlı kalmaları şart değildir.
Gören rehber tekniğinde rehber, görme engelli bireyin bir adım ötesinde yürür. Bu durumda karşılaşılacak bir sıkıntı yada zorluk mevcutsa ilk önce gören rehber bu durumla muhatap olacak ve önlem alabilecektir. Bu pozisyonda görme engelli kişi gören rehberin yönlendirmesini duyup tepki verecek yeterli zamana da sahip olacaktır.


Gören rehber eğitimi-Bölüm 1

  • Temas kurmak
  • Kolun tutulması 
  • kapılar
  • merdivenler, basamaklar ve dik yerler
  • oturma


Temas kurmak
 
Kendinizi tanıtın.
 
Görme engelli bireyin yardıma ihtiyacı olduğundan emin olun. Asla kimseyi kolundan tutup yardım etmek için şaşırtıp korkutmayın. Yardım istemeden yardım etmeye kalkışmayın.
 
Yardım teklifiniz ret edilirse moralinizi bozmayın. Bazı kişiler bağımsız olarak işlerini halletmeyi tercih edecektir. Belki bir sonraki kişi yardımınızdan hoşnut olacaktır.
 
Unutmayın ki bazı kültürlerde erkek yada bayan diğer cinsten birinin rehberliği eşliğinde kendin rahat hissetmeyebilir. Yine aynı şekilde bazı kişiler de aynı cinsiyetten birinin yardımını istemeyebilir.
 
Görme engeline ek başka engel varsa rehberlik yaparken bunlara da dikkat edilmesi gereklidir.
 
Görme engeli bireye hangi tarafında (sağ-sol) durmanızı tercih ettiğini muhakkak sorun ve kolunuza girmesi için tercih edilen kolunuzu uzatın.
 
Bazı durumlarda kendine rehberlik edilen kişi halen daha bastonunu kullanmayı tercih edecektir.
 
Sokakta yürürken rehber olarak sizin kaldırımda trafiğe yakın olan pozisyonda durmanız ve görme engelliyi kaldırımın iç tarafına almanız gereklidir.


KOLU TUTMAK:
Görme engelli birey kolunuzu tutarken parmakları içte, baş parmak dışta kalacak şekilde dirseğin biraz üstünden kolunuzu tutmalıdır. Buna alternatif olarak daha yaşlı bireylerin, denge problem, yaşayan bireylerin, dirseğe ulaşması zor olacak olan çocukların ve sizden daha kısa olan kişilerin kol kola girmeyi tercih ettikleri de olmaktadır. Buna ek olarak ergenlik çağında olanlar yada sizden oldukça uzun boylu olan kişiler de omzunuza ellerlini koyarak daha rahat edecektir. 
 
Rehberlik veren kolunuzu hareketsiz ve vücudunuzun yan tarafında bulundurmanız görme engelli bireye daha faydalı olacaktır.
 
Görme engelli birey kolunuzu sıkarak yada kolunuzdaki elini gevşeterek yürüme hızını ayarlayabilir.
 
Eğer görme engelli bireyin köpek rehberi varsa, siz diğer tarafa geçmelisiniz. Köpeğin tasmasını alamayın, görme engelli birey köpeğin kontrolünü kendi elinde bulundurmalıdır. Köpek rehberi olan bazı görme engeliler sizin kolunuza girmek yerine bir adım önde yürümenizi ve bu şekilde köpekle sizi takip etmeyi tercih edecektir.
 
 
KAPILAR:
Eğer kapıdan nasıl geçeceğiniz konusunda kararsızsanız, bırakın görme engeli birey bağımsız olarak kendi geçsin. Köpek rehberi olan görme engelliler genelde bu yaklaşımı tercih ederler.
 
Kapılarla ilgili konularda görme engelli bireyin mümkün olduğunca bağımsız hareket etmesine izin verin.
 
Bunu yaparken kapı menteşelerinin yanında görme engelli ile yan yana durmayı tercih edin çünkü bu şekilde kapının açılma ve kapanması ile ilgili kontrolü kendi ellerine alabilirler. Kapının soldan mı yoksa sağdan mı açıldığını kendilerine söyleyin.
 
Kapı açarken her zaman rehberlik için tutulan kolunuzu kullanın ki görme engelli birey kolunuzun hareketinden kapının ne tarafa açıldığını anlayabilsin.
 
Görme engelli birey boşta olan eliyle sizin hareket eden kolunuzu takip ederek kapı kolunu bulur.
 
Kapıdan önce siz geçin ama görme engelli bireye kapıyı arkasından kapatması için yeterli olacak olan zamanı vermeyi ihmal etmeyin.
 
Otomatik kapılar daha kolaydır ama çıkardıkları ses rahatsız edici olabilir. Bu tür kapılara yaklaşırken görme engelli bireyi uyarmayı ihmal etmeyin.
 
Eğer döner kapı kullanılıyorsa görme engelli bireyin en geniş bölümde olmasını sağlayın ve kapının içinden geçip çıkarken kaza olmaması için dikkatli olun.
 
Kapı girişlerinde eşik olması halinde muhakkak görme engelli bireyi uyarın.


 
 BASAMAKLAR VE MERDİVENLER:
Merdivenlere yaklaşmadan önce görme engelliyi uyarın ve merdivenin yönünü bildirin (aşağı mı yukarı mı çıkıyor?). merdivenin basamaklarını saymanıza gerek yoktur, saymanız halinde hata yapma ihtimaliniz vardır.
 
Merdivenlerin başına geldiğinizde görme engelli bireyin tırabzan tarafında durmak isteyip istemediğini öğrenin ve tek başlarına inmek isteyip istemediklerini sorun. Bunu sorarken rehberlik yapan kolunuzu tırabzana koyarsanız görme engelli birey merdivenin ve tırabzanın yerinin daha kolay anlayacaktır.
 
Eğer merdivende rehberlik yapacaksanız ayağınızı ilk merdivene atın. Aynı hareketi görme engelli birey yapıp o harekete geçmeden ilerlemeyin. Merdivenleri çıkarken görme engelli bireyin hızına ayak uydurun. Her zaman bir basamak ilerde olun, aşağı indiğinizde uya da yukarı vardığınızda durup nerede olduğunuzu anımsatın.
 
Eğer görme engelli birey merdivende yardım istemiyor ve kendi çıkmayı tercih ediyorsa çıkarken her zaman bir adım önlerinde inerken de arkalarında olmayı ihmal etmeyin. Son basamakta kendilerine son basamakta olduklarını hatırlatın.
 
Spiral merdivenlerde rehberlik ettiğiniz kişinin spiralin dış tarafında durmasını sağlayın. Dış tarafta basamaklar daha geniştir.
 
 
EĞİMLİ YERLER, DİK YERLER:
Eğimin yönünü bildirmeyi unutmayın.
 
 
OTURMA:
Oturulacak yerin türünü bildirin ve hangi açıdan yaklaştığınızı söyleyin (arkadan, önden yada kenardan gibi).
 
Rehberlik yapan kolunuzu oturulacak yere koyduğunuzda görme engelli birey boşta kalan koluyla sandalyeyi tutup nereye oturacağını anlar. Oturulacak yerin şeklini ve derinliğini anladıklarında oturmak için sizin yardımınıza ihtiyaç duymayacaklardır.
 
ASLA görme engelli bir bireyi oturulacak yere geri geri yanaştırmayın ve oturması için geri itmeyin.
 
Rehberlik ettiğiniz birey masa kenarında bir sandalyeye oturmak isterse rehberlik yapan kolunuzu sandalyeye koyun. Sandalyenin sırtını fark ettiklerinde boşta kalan ellerini masaya yöneltin ve masanın kenarına dokunmalarını sağlayın. Ellerini masada tutarak diğer elleriyle sandalyeyi çekmelerini sağlayın ki bu şekilde sandalyenin etrafından dolaşarak oturabilsinler.
 
Döner iskemlelere her zaman sağ yada solundan yaklaşın. Rehberlik yaptığınız kişiye sandalyenin ne tarafında bulunduklarını ve sandalyenin döner sandalye olduğunu söyleyin. Görme engelli bireyin elini sandalyenin arkasına değdirin ve bu arada sandalyeyi tutun ki otururken kayıp hareket etmesin.
 
Bir sıra koltuk yada sandalyeye (sinemadaki gibi) yaklaşırken rehberlik yaptığınız kişiye koltukların yönün söyleyin. Eğer bireyin rehber köpeği varsa köpekte onları takip etmelidir. Çıkarken de görme engelli bireyin diğer tarafında durup gelinen yoldan dışarı çıkılır.


Gören Rehber Eğitimi-Bölüm 2
 
· taraf ve yön değiştirmek
 
· dar alanalar ve kalabalık yerler
 
· arabalar
 
· yürüyen merdiven

TARAF DEĞİŞTİRMEK (SAĞ-SOL)
kapı yada merdivene yaklaştığınızda görme engelli bireyin sağından soluna yada solundan sağına geçmeniz gerekirse bir müddet hareketsiz kalıp, görme engellinin tutmakta olduğu kolu bırakabilirsiniz. Daha sonra diğer tarafa geçersiniz.
Alternatif olarak görme engelli birey de normal tuttuğu eli bırakıp boş eliyle sizin kolunuzu tutabilir ve diğer elle de sizin yön değiştirdiğinizde kullanacağınız dirseği bulup o kolu tutar.
 
YÖN DEĞİŞTİRMEK
Hareket ettiğiniz yön değiştirmek gerektiğinde görme engelli birey ile kollarınız hala kenetli iken birbirinizin yüzünde doğru dönün. Görme engelli birey kolunuzu bırakır ve diğer eliyle diğer kolunuzu tutar. Bundan sonra her ikinizde normal yürüme düzenine geçip yolunuza devam edebilirsiniz.
 
DAR ALANLAR VE KALABALIK YERLER
Rehberlik yaptığınız bireye dar yada kalabalık bir alana girmek üzere olduğunuzu söyleyin.
 
Rehberlik yapmakta kullandığınız kolunuzu kıvırıp sırtınıza dayayın. Görme engelli birey de sizin ardınıza yanaşıp bir adım arkanızdan yürümelidir.
Eğer kolunuz bu açıda dururken ayağınıza basarlarsa o zaman kolun altından yada bileğinizden de tutabilirler.
 
Bu dar yada kalabalık alan geçildikten sonra rehberlik yapmakta olduğunuz< kol normal durumuna getirilebilir.
 
Görme engellinin rehber köpeği olduğu durumlarda ağızlığı çıkarılır ve köpek te arkadan yürür.
 
ARABALAR
araba kapısının önünde durup görme engelli bireye arabanın yönün ve kapının ön yada arka kapılardan hangisi olduğunu söyleyin.
 
‘Londra taksisi’ kullanıyorsanız bunu belirtin çünkü bu taksilerde basamağın yüksekliği ve içerdeki alan diğer arabalardan tamamıyla farklıdır.
 
Rehberlikte kullandığınız elinizi kapının koluna koyup görme engelli bireye elini kolunuzdan aşağı kaydırıp kapı kolunu bulmalarını ve açmalarını söyleyin. Kapı açıldığında diğer ellerini arabanın tepesine koymaları gerekir. Bu şekilde arabanın yüksekliğini anlayabileceklerdir ve kafalarını çarpmandan arabaya girmeleri daha kolay olacaktır.
 
Görme engelli birey arabaya oturunca bacaklarını sallayıp içeride ayak altında bir şey olup olmadığını kontrol eder kapıyı kapatmanın emniyetli olduğuna karar verince kapatır.
 
Arabaya girdikten sonra görme engelli birey bastonunu katlamalıdır. Eğer katlanmayan bastonlardansa kapının yanına yerleştirilmelidir.
 
Araba durduğunda görme engelli birey kaldırım kenarında olup olmadığını ve kapıyı açmanın emniyetli olup olmadığını sormalıdır.
 
Kapı açıldığında görme engelli bire yönce bacaklarını arabadan çıkarır, daha sonra ileri eğilerek elini kapının üstüne yerleştirerek ona dayanarak kalkar ve arabadan çıkar. Kapıyı kapatmadan önce de bunun emniyetli olup olmadığın sormaları gereklidir.
 
Rehber olarak siz arabanın dışında bekleyip buradan görevinize tekrar devam edeceksiniz.


YÜRÜYEN MERDİVEN
Pek çok görme engelli bireyin yürüyen merdivene binmekten kaçındığını unutmayın. Başka bir alternatif bulmanız gerekebilir.
 
Yürüyen merdivene mümkün olduğunca yaklaşın ve hareket yönünü (iniş-çıkış) bildirin. Görme engelli bireyin yürüyen merdivenin başlangıcına doğru ayağını uzatmasını sağlayın ve eliyle de tırabzanı tutmasına yardım edin.
 
Yürüyen merdivende yan yana çıkmayın
 
Görme engelli birey merdivene adımını atacağı zaman kendi hızını kendi ayarlamalıdır, acele ettirmeyin, hazır olmasın bekleyin.
 
Görme engelli bireyin hazır olduğunu anladığınızda ondan önce adım atarak merdivene çıkın.
 
Görme engelli birey tırabzanı emniyetli şekilde tutmalıdır çünkü bu şekilde geri düşmeleri önlenecektir.
 
Tırabzan paralel hale geldiğinde merdivenin alt yada üstüne ulaştıklarını anlayacaklardır.
 
Yürüyen merdivenden indikten sonra görme engelli bireyin elini tutup rehberlik pozisyonun almaya hazır olun.
 
Köpeklerin yürüyen merdivene çıkmaları yasaktır bu sebeple başka bir alternatif düşünmeniz gerekebilir. Eğer başka bir alternatif mevcut değilse köpeği kucağınızda taşımaktan başka çare kalmayacaktır.
 
Öz-değerlendirme programı
Bu program görme engellilerin Oryantasyon (uyum) ve Mobilite (hareketlilik) ile ilgili konularda becerilerini geliştirmek isteyen yetişkin bakıcılarına hazırlanmıştır. Bu programın kullanıcıları, bilgi ve becerilerini görme engelli bireyin tüm ortamlarda bağımsızlığını geliştirebilmesi amacıyla uygulayacaklardır. Bunun sonucunda görme engeli bireyler ortamlara karşı duydukları zarar görme korkusun yenebileceklerdir.
 
Uygun kullanıldığında bu program bakıcının kendine has durum değerlendirmesi ve gelişme göstergesi olacaktır.
 
Program aşağıdaki şekillerde kullanılabilir:

Kim içinKimin faydasınaNe yapmak içinnerede
Bakıcı içinYeni görme engelli olan birey içinTelafiye yönelik ve fonksiyonel becerilerin geliştirilmesiEvde ve toplumda
Bakıcı içinYeni görme engelli olan birey içinMobilite eksikliği ile ilgili amaçların gerçekleştirilmesiEvde ve toplumda
Bakıcı içinYeni görme engelli olan birey içinMobilite eğitimindeki becerilerin geliştirilmesi yada tekrarlanmasıEvde ve toplumda
Bakıcı içinYeni görme engelli olan birey içinMobilite becerilerini geliştirerek iş bulmak yada devam ettirmekIş yerinde
Bakıcı içinYeni görme engelli olan birey içinGörme engeli sebebiyle kariyerlerini gözden geçirenler için destek mekanizmalarıEvde ve işyerinde
Bakıcı içinYeni görme engelli olan birey içinMobilite eğitiminden bir sure uzak kalanlar için tekrar öz güven oluşturmak yada bu eğitimden elde edilecek faydaları kazanmak için destek vermekToplumda

Aşağıdaki tablolar size öz değerlendirme yapma fırsatı verecektir. İlk tablo genel değerlendirme türlerini, işaretlenecek bölümleri ve yorumlarınız içerir. İkinci tabloda değerlendirme türleri görevlere ayrılmıştır. Bu görevler görme engellin yerine getirdiği ve bakıcının gözlemlediği görevlerdir.

Baston kullanma becerilerine başlamadan 
önce plan
 
aşağıdaki numaralar ikinci tablo ile ilgilidir.




Değerlendirme türüdelilBitirme tarihi-yorumlar
Mobilite becerileri değerlendirmesiBaktığınız kişi için önemli olduğunu düşündüğünüz mobilite becerilerinin bir listesini oluşturun.
Gören rehber değerlendirmesiGörevlerden 1.1 – 1.4 ve 3.1 – 3.2 numaralı görevlerin yapılıp yapılmadığını control edin.
Öz güven ve dediğini Kabul ettirebilme değerlendirmesiBaktığınız kişinin şu görevleri yerine getirdiğinden emin olun: 2.1 – 2.3 ve 4
Emniyetli şekilde ev içinde hareket edebilmeBaktığınız kişinin tam anlamıyla kendilerinden emin olana dek şu görevleri yerine getirdiğinden emin olun: 5.1 - 5.7 ve 6.1 – 6.5
Hareket yeteneği ve vücut duruşuBaktığınız kişinin olumlu şekilde hareket ve vücut duruşu sergilemesi gereklidir.
Baston kullanma becerilerine başlamadan 
önce öz değerlendirme


Görme engellinin bilmesi ve bakıcının anlaması gerekenlerGörme engelli ve bakıcı şunları yapabildiğinden anladığını ve konuyu bildiğini çıkarabiliriz:Yorumlar ve notlar
1. gören rehberi takip etmek1.1 sorulduğunda görmen rehber ihtiyacı olduğunu belirtmek,
1.2 gören rehberin hızı ve eylemlerine yavaşça tepki vermek ve uyum sağlamak
1.3 dar, kalabalık alanları, kapı girişlerini merdivenleri ve adım seviyesinde farkları biraz zorlukla
1.4 gören rehberle yürümek, kolunu rehberin kolunu tutmak için kullanmak, Hines tekniklerini uygulamak,

2. günlük faaliyetlerle ilgili oyunlaştırma ile mobilite eğitiminin simülasyonunu yapmak2.1 farklı ortamlarda koltukları bulup oturmak 2.2 araçlara zorlukla girip çıkmak
2.3 düşürülen yada unutulan şeylerin alınmasını istemek

Kendine güven ve istediğini yaptırabilmenin mobilite eğitimindeki önemi3.1 gören rehberin yönergelerini dinlemek
3.2 gören rehberin önerilerine ayak uydurmakla onu takip ederek nezaket göstermek

4. koruyucu tekniklerin kullanımı;4. vücuda kolu siper etmek, alt vücudu kola koruma teknikleri kullanmak (ama koordinasyon azlığı görülebilir) ;
5. ev ve bina içi ortamlarda hareket5.1 elin sırtı ile duvarları bulup varılacak yere kadar duvara tutunarak yürümek
5.2 harekete başlarken düz bir zemin yada kenarı başlangıç noktası alarak hareket etmek 5.3 begin to discover and identify gradients and changes of level;
5.4 tüm vücudu 90°, 180° ve 360° derecede hareket ettirmeye başlamak
5.5 uyumu kolaylaştırmak için ses ve dokunma duyularını kullanmaya başlamak

6. oda ve binaları nasıl inceleyeceğini bilmek6.1 çok az yardım alarak yada hiç yardıma ihtiyaç duymayarak bir odayı sistemli şekilde bulabilmek, içine girip inceleyebilmek
6.2 çok az yardım alarak yada hiç yardıma ihtiyaç duymayarak binanın bir bölümünü sistemli şekilde bulabilmek, içine girip inceleyebilmek
6.3 işaretler, dokunsal ,sesli yada diğer duyu organları kullanımıyla yerini ve oryantasyonunu belirleyebilmek
6.4 sade dokunsal yada sesli haritalar kullanabilmek, basit sesli haritalar oluşturabilmek
 6.5 basit bir rotayı tamamlayabilmek

7. doğru hareket ve vücut duruşunun önemini kavramak7.1 kısa mesafelerde (mesela oda içinde) kontrollü ve koordineli hareketler sergileyebilmek
7.2 sağlam ama yavaş bir hızla hareket ederek önemli çevresel uyarımlara cevap verebilmek

Date: 06/23/2009
Author: Lennox Adams
Organization: Bolu MEM
Reference: GAT4PROVIP
Only for Members: No
Content type: Tools
Tags: guidance, support, training, VIP
Categories: